Programma 2018-2019 Online

24okt2De lezingenprogramma 2018-2019 staat online!

We hopen u ook dit jaar talrijk te verwelkomen op de verschillende lezingen!

Onze eerste afspraak is op woensdag 24 oktober 2018 voor de lezing Griekse kolonel huwt Egyptische dame: een multiculturele wandeling in het Egypte van de Cleopatra’s door Prof. Katelijn Vandorpe (OG Oudheid, KU Leuven). 

 

Lezing Woensdag 8 mei 2019

Vroege fotografie in Palestina (1839-ca. 1900)

Dr. Gerrit van der Kooij (Archeologie, Universiteit
Leiden)

In Palestina is de fotografie vanaf het begin toegepast. Eerst door vakmensen uit het westen maar al spoedig ook door lokale studio’s en bewoners. Het ‘tekenen met licht’ onderging in de eerste vijf decennia een groot aantal verbeteringen en vereenvoudigingen om ‘photografiën’ te maken. Daarbij ging het om de kwaliteiten
van de camera’s en de chemie van te belichten platen, maar ook de verwerking en verspreiding van de gemaakte beelden (afdrukken en drukwerk). Daardoor veranderden ook de onderwerpen en de doelgroepen. Uiteindelijk ging de amateurfotografie een grote rol spelen, zodat de reiziger niet alleen met gekochte
maar ook met eigen foto’s van een reis thuis kon komen.
Deze ontwikkelingen worden gecombineerd met de fotoonderwerpen, zodat de leidende vragen zijn: Hoe fotografeerde men (van beeld tot afbeelding), wie, wat, waarom en voor wie. Daarbij komt ook de betekenis ter sprake die de vroege fotografie had voor het verbinden van de geografie met Bijbelse voorstellingen;
men zag in de negentiende eeuw het Bijbelse verleden in het heden en hield van ruïnes! Bovendien blijken die oude foto’s nu grote waarde te hebben voor bestudering van lokale veranderingen in het landschap, dorps- en stadsleven en talrijke sociaalculturele elementen.

Lezing Woensdag 27 maart 2019

De Talmoed in het Latijn: oorsprong en bedoeling

Prof. Wout van Bekkum (Midden-Oosten Studies, Rijksuniversiteit
Groningen)

Grote delen van de Talmoed zijn in het Latijn vertaald, vooral in
Frankrijk gedurende de twaalfde en dertiende eeuw. De vertalingen
weerspiegelen een veelheid aan kennis van Joodse traditie en algemene
wetenschap. Wie waren de vertalers en welke invloed had de
Latijnse Talmoed op de verhouding tussen Christenen en Joden?
Waarom werden ook gedichten opgenomen? Deze vragen worden
op een toegankelijke wijze toegelicht met de meest sprekende voorbeelden
(in Nederlandse vertaling).

De lezing zal doorgaan in lokaal 01.28 van het Mgr. Sencie Instituut, Erasmusplein 2 om 20u.

Iran

Ex Oriente Lux organiseert een studiemiddag bij de tentoonstelling IRAN in het Drents Museum te Assen.

 

iran

U kunt genieten van lezingen door twee internationaal vermaarde topspecialisten op het gebied van de geschiedenis van Iran en een deskundige van het museum zelf. De bijeenkomst staat open voor niet-leden, maar EOL-leden krijgen voorrang en betalen een lagere toegangsprijs. Lid worden?

Programma

13:00 – 13:40u: Dr. Wouter Henkelman
Maître de conférences: Mondes élamite et achéménide, École Pratique des hautes Études, Parijs

Van Elam naar Perzië: de lange wortels van het Achaemenidenrijk
Zoals de tentoonstelling in het Drents museum nadrukkelijk laat zien, begon de Iraanse geschiedenis niet plotseling met het verschijnen van Cyrus en de stichting van het Perzische of Achaemenidische wereldrijk (ca. 550 v.Chr.). Al vanaf het late derde millennium v.Chr. kende zuidwest Iran een reeks van opeenvolgende staten die gewoonlijk ‘Elam’ genoemd worden. De koningen die tussen ca. 1400 en 1100 v.Chr. over dit gebied heersten hadden grote ambities en stelden geschiedenis en religie in dienst van hun imperiale machtsontplooiing. In die zin is de beroemde Bisotuninscriptie van koning Darius niet zozeer een nieuw begin als wel een scharnierpunt in de lange geschiedenis van Iran.

13:45 – 14:25u: Prof. dr. Albert de Jong
Hoogleraar vergelijkende godsdienstwetenschap en antieke godsdiensten, Universiteit Leiden

Seriële orthodoxie: staat, religie en macht in het Sassanidenrijk
Vanaf hun eerste dagen tot het bittere einde hebben de Sasanidische koningen – heersers van het laatste Iraanse wereldrijk – kwistig gebruik gemaakt van hun religie (het zoroastrisme) in het ontwerpen, handhaven en doen bloeien van hun koninkrijk. In die zin is er sprake van opmerkelijke continuïteit in de meer dan vier eeuwen van dit Perzische rijk. Maar wie wat preciezer kijkt ziet al snel dat op een aantal cruciale punten in verschillende eeuwen heel verschillende vormen van zoroastrisme vanuit het hof ondersteund werden. Slechts één daarvan is in staat geweest de vernietiging van het Sasanidenrijk te overleven en zich te handhaven tot op de dag van vandaag. In deze lezing zal het (speels bedoelde) concept van ‘seriële orthodoxie’ worden gebruikt om dit proces te verhelderen.

14:25 – 14:45u: Pauze
(Kantine beneden de Statenzaal, voor eigen rekening)

14:45 – 15:15u: Kees Dinkla, MA
Museumdocent Drents Museum

Museale aspecten van de tentoonstelling
Inleiding tot de tentoonstelling, waarbij vragen beantwoord worden als: 1. Wat is de visie achter de tentoonstelling? Wat bepaalde de keuze van de objecten? 2. De meeste objecten komen uit het Nationaal Museum van Iran te Teheran. Hoe was het contact met Teheran en het Museum daar? 3. Hoe zijn de objecten hier gekomen? Toelichting op enige topstukken.

15:15 – 17:00u: Zelfstandig bezoek aan de tentoonstelling. Desgewenst kunt u een rondleiding boeken à €5 door een museumdocent. Dit gaat door bij een minimum van 20 aanmeldingen hiervoor en een maximum van 60. U kunt ook nog wat drinken en napraten in het Museumcafë. Het museum sluit zijn deuren om 17:00 uur.

Kosten

De kosten bedragen €17,50 p.p. voor leden en hun eventuele partner (€15,00 voor leden tot 25 jaar), € 23,00 voor niet-leden, € 17,50 voor scholieren en studenten.

Indien u een rondleiding wenst, dient u €5 extra te betalen. Bij de prijs is het toegangsbewijs inbegrepen. U kunt desgewenst ook ’s morgens het Museum al bezoeken met uw entreebewijs.

Aanmelden

U kunt zich voor deelname opgeven door overmaking van het toepasselijke bedrag op rekening NL82 INGB 0000 229501 t.n.v. Ex Oriente Lux te Leiden, onder vermelding van ‘Assen Iran’. Studenten en scholieren vermelden de (hoge)school of universiteit waar zij onderwijs volgen.

Uw storting dient zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk op 14 september 2018 in ons bezit te zijn. Alleen uw storting geldt als aanmelding! Voor het toezenden van het entreebewijs aan niet-leden hebben we hun mail- of postadres nodig, toe te sturen via eol@hum.leidenuniv.nl. Er zijn 130 plaatsen in de Statenzaal.

Voor een rondleiding zijn maximaal drie groepen van 20 personen mogelijk. Die opgave moet al uiterlijk 3 september binnen zijn! We hopen dat ieder een plaatsje kan vinden. Zo niet dan hanteren we de regel dat tijdstip van aanmelding leidend is en dat leden daarbij voorrang hebben. Mocht er voor u geen plaats meer zijn, melden we dat en krijgt u uw geld terug. In de week van 17 september ontvangt u een schriftelijke uitnodiging. Die geldt als toegangsbewijs.

De toegang gaat als volgt:

11:00 – 12:30 uur: Binnenkomst via hoofdingang (op vertoon van uitnodiging, Brink 1)
12:30 – 13:00 uur: Binnenkomst via groepsentree (Brink 3)

Bereikbaarheid

Het Drents Museum ligt op circa acht minuten loopafstand van het trein- en busstation Assen. Vanuit het station loopt u naar het centrum via de Stationsstraat. Aan het eind van de Stationsstraat steekt u de Oostersingel over bij het zebrapad. Ga linksaf en direct weer rechtsaf de Kloosterstraat in. Aan het einde van de Kloosterstraat ziet u links om de hoek de ingang van het Drents Museum, aan De Brink 1. Met de auto is het museum ook te bereiken. Er zijn parkeergarages in de buurt. » Meer info

Gewijzigde datum lezing

De datum van de lezing van prof. Abraham is gewijzigd naar woensdag 20 december 2017. Hopelijk past deze datum ook in jullie agenda.

De eerst volgende lezing is gepland op 29 november 2017.

Tentoonstelling: Erasmus’ Dream

Vanaf 19 oktober 2017 loopt de tentoonstelling Erasmus’ Dream in de Centrale Bibliotheek (Ladeuzeplein 21, 3000 Leuven). Meer informatie via deze link.

eramus

Lezing Woensdag 23 mei 2018

Puzzelen met tombes. Een digitale reconstructie van de elite-necropool in Dayr al-Barsha

Drs. Toon Sykora (Archeologie, KU Leuven)

De rotsgraven van Dayr al-Barsha behoren tot de belangrijkste monumenten uit het Egyptische Middenrijk (ca. 2055 – 1700 v.Chr.). Helaas had het elite-grafveld sterk te lijden onder ingrijpende steengroeveactiviteit en verschillende fasen van grafroof, waardoor het onmogelijk is om de enorme puzzel van architectuurresten fysiek te reconstrueren.

barshaInnovatieve digitale applicaties reiken nu nieuwe methodes aan om de gedecoreerde fragmenten terug aan elkaar te passen. Door middel van een flexibele, interactieve 3D-omgeving, wordt het mogelijk om het tombeplateau visueel terug op te bouwen. Dit stelt ons in staat om fundamentele onderzoeksvragen omtrent de evolutie van de necropool en de decoratie van de graven te beantwoorden.

 

Vooraankondiging lezingen eerste semester 2017-2018

We kunnen de lezingen voor volgend academiejaar al voorstellen. De concrete data zullen in de loop van september 2017 meegedeeld worden.

Prof. Kathleen Abraham: NabuCCo:Hoe maak je spijkerschriftteksten over het dagelijks leven uit de tijd van de Laat-Babylonische en Perzische Koningen toegankelijk?

Drs. David Van Acker: Hoe databases een dode taal weer tot leven kunnen wekken.

Prof. Eibert Tigchelaar & Prof. Pierre Van Hecke: Oude manuscripten, nieuwe technieken. Twee digitale projecten (Leuven/Groningen) over de Dode-Zeerollen voorgesteld.

Lezing: Tussen traditie en digitalisering

Over het belang van zeldzame woorden voor de bestudering van classificatieproblemen in Semitische teksten

Woensdag 17 mei 2017

Drs. Mathias Coeckelbergs (Informatiewetenschap, ULB en Nabije Oosten Studies, KU Leuven)

Om teksten te classificeren – zij het naar inhoud of naar stijl – wordt tegenwoordig vaak een beroep gedaan op statistische methoden. Dit onderzoek is van belang voor een variëteit aan onderzoeksdomeinen, van stylometrie en auteurschapstoewijzing tot thematisch onderzoek. Terwijl bij traditioneel stijlonderzoek een eerder belangrijke rol wordt toegeschreven aan zeldzame of unieke woorden in het corpus, wordt er in dit recente statistische onderzoek vooral aandacht besteed aan zeer frequente (functie-)woorden.
In een eerste stap overlopen we waaraan deze verandering in focus te wijten kan zijn. In een tweede stap bekijken we hoe deze zeldzame woorden gefungeerd hebben in de geschiedenis van de Bijbelstudie, om hierbij twee tendensen te ontdekken. Hiermee tonen we de waarde aan van recente statistische methodes voor de studie van de Hebreeuwse literatuur, en het gevaar van het buiten beschouwing laten van deze zeldzame woorden.

In een derde stap tonen we aan hoe deze woorden als hulp kunnen dienen om de gevoelige plekken van de huidige classificatiemethodes aan te duiden, met toepassing op voornamelijk Bijbelse teksten. In een vierde stap vervolgens tonen we hoe klassieke Bijbelvertalingen omsprongen in het weergeven en vertalen van deze zeldzame woorden: is het de inhoud dan wel de stijl die een bepaalde vertaalkeuze motiveert?

De hierbij opgedane kennis brengen we vervolgens in een vijfde stap opnieuw samen met het computer-gebaseerd onderzoek, om toekomstige lijnen uit te tekenen voor stilistisch en thematisch onderzoek naar de Hebreeuwse literatuur.