Lezing 11 mei afgelast

De lezing op 11 mei zal helaas niet kunnen doorgaan.

“Het ‘Evangelie van de vrouw van Jezus’: de geschiedenis van een vervalsing” van volgende week woensdag zal de laatste lezing zijn van dit academiejaar.

Syrië-dag in het Rijksmuseum voor oudheden in Leiden

Inschrijven kan via de website van Ex Oriente Lux Nederland (http://www.exorientelux.nl/studiedagen-en-evenementen/syrie-dag-in-het-rmo-18-april-2016/)

Programma (voorlopig) van het symposium Syrisch erfgoed en Nederlands onderzoek 18 april 2016 in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden

9.00-9.50            Ontvangst met koffie                      

9.50-10.00          Opening                                        

10.00-10.30        Wortels in de Syrische Prehistorie
Dr. Olivier P. Nieuwenhuijse Archeologie Universiteit Leiden

10.30 -11.00       The Archaeology of Assyrian Imperialism
Dr. Bleda S. During Archeologie Universiteit Leiden

11.00-11.30        Bestuurlijke mededelingen uit de Late Bronstijd (ca 1230-1184 v. Chr.)
Dr. Frans A.M. Wiggermann Vrije Universiteit Amsterdam

11.30-11.45        Koffiepauze                                   

11.45-12.15          The Fort on the Hill
Prof. dr.Jesper Eidem NINO / Faculteit der Geesteswetenschappen Capaciteitsgroep Archeologie (AAC)

12.15-12.45        Nederlands onderzoek in de “Badheuvel”: van dorpje tot paleisstad
Dr. Diederik J.W. Meijer Archeologie Universiteit Leiden

12.45-14.15        Lunchpauze                                   

14.15-14.45        De welvarende handelsstad Ugarit in noordwest Syrië.
Prof.dr. Wilfred H. van Soldt OCMW LIAS Geesteswetenschappen Universiteit Leiden

14.45-15.15        Muziek in Syrië
Drs. Theo J.H. Krispijn OCMW Geesteswetenschappen LIAS Universiteit Leiden

15.15-15.45        Palmyra, Dura-Europos, Apamea: verleden, heden, toekomst
Dr. Lucinda A. Dirven Faculteit der Geesteswetenschappen Capaciteitsgroep
Geschiedenis Universiteit van Amsterdam

15.45-16.00        Theepauze                                     

16.00-16.30        Syrians and their material culture in Egypt: the case of Deir al-Surian
Dr. Karel C. Innemee Archeologie Universiteit Leiden

16.30-17.00        The Qalamun. Reconstructing the Late Antique and Early Byzantine
landscape between Damascus, Homs, and Palmyra
Dr. S. Mat Immerzeel Geesteswetenschappen Universiteit Leiden

17.00                   Afsluiting                    

19.30                   Avondconcert Info

Abstracts van de lezingen

  1. Olivier Nieuwenhuijse Wortels in de Syrische Prehistorie
    Tot het begin van de burgeroorlog in 2011 waren Nederlandse archeologenFig_03-13_JPGBbuitengewoon actief in Syrië. De vroege, prehistorische periode is sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw een belangrijk speerpunt van Nederlandse onderzoekers. Immers, veel belangrijke culturele verworvenheden die aan de basis lagen van de hoogontwikkelde urbane samenlevingen vanaf het 4e millennium blijken hun wortels te hebben in de samenlevingen uit het 7e en 6e millennium v.Chr. Omsteeks 7000 v.Chr. vonden de voorouders van de huidige Syriers het aardewerk uit. Enkele eeuwen later gebruikten zij deze nieuwe technologie om voor het eerst hun voedsel te koken. Residueanalyses van aardewerk scherven van de Nederlandse opgravingen op Tell Sabi Abyad leverden enkele jaren geleden de oudste menselijke consumptie van melk ter wereld (ca. 6300 v.Chr). Ik zal een aantal van deze revolutionaire ‘uitvindingen’ toelichten, en bespreken hoe zij vele duizenden jaren later nog steeds vorm geven aan onze huidige, westerse samenlevingen. Tegelijkertijd is inmiddels duidelijk dat veel van dit prehistorische erfgoed in acuut gevaar verkeert. Vindplaatsen worden op grote schaal beschadigd, musea geplunderd, archeologische depots verwoest. Wat kunnen wij archeologen doen om belangrijke informatie voor toekomstig onderzoek te behouden

  1. Diederik Meijer: Nederlands onderzoek in de “Badheuvel”: van dorpje tot paleisstad.
    Tell Hammam al-Turkman is een grote tell aan de Balich. De spreker heeftIMG_8507verschillende campagnes op deze tell geleid. In de lezing geeft hij een korte impressie van het reilen en zeilen van de vroegere bewoners van Tell Hammam al-Turkman aan de Balich in Syrië, dat zich door de millennia heen (van 5000 – 1300 v.Chr.) ontwikkelde tot een regionaal centrum met wijd vertakte relaties in handel en kunst. Hóe precies zoekt een archeoloog naar ‘de mens achter de dingen’ die hij/zij opgraaft?

  1. Jesper Eidem: The Fort on the Hill
    One of the Dutch heritage projects curtailed by the tragic conflict in Syria was majorSG200331Barcheological excavation at the site of Qal’at Halwanji, located in northwestern Syria. Trial excavations 2008-9 had revealed burnt and exceptionally well-preserved ruins in what was a nearly 4000 year old fortress perched high on a cliff. Among the finds were clay pieces with impressions of some of the finest seals known from ancient Syria.

  1. Bleda During The Archaeology of Assyrian Imperialism: Tell Sabi Abyad and its Broader Context
    In this presentation I will discuss our research into the Middle Assyrian settlement of Tell Sabi Abyad and how it fits into the broader development of the early Assyrian Empire. The question why Assyria was so successful in its imperial aspirations will be central to this discussion, which will be based on archaeological data.

  1. Theo Krispijn Muziek in Syrië
    Tamboerijnspeelster_Ugarit_edited-1
    Syrië altijd heeft een rijke muziekcultuur gekend, met name ook voor het begin van onze jaartelling. Er zijn veel afbeeldingen van muziekinstrumenten en ensembles gevonden en uit de archieven van de steden Ebla, Mari en Ugarit blijkt de grote verscheidenheid van muziek. In de lezing zal de spreker een beeld schetsen van de ontwikkeling van muziek en muziekinstrumenten voor de komst van het Hellenisme.

 

  1. Wilfred van Soldt De welvarende handelsstad Ugarit in noordwest Syrië.
    De stad Ugarit was een welvarende handelsstad in het noordwesten van Syrië, niet verUgarit_Palace_600Bvan Latakia. Sedert 1929 wordt de stad opgegraven en zijn o.a. het paleis, verschillende tempels en woonwijken blootgelegd. De geschiedenis van de stad in de 14e tot en met de 12e eeuw is gereconstrueerd aan de hand van de vele teksten die zijn gevonden. Twee verschillende schriften werden er geschreven, het Mesopotamische spijkerschrift en een alfabetschrift dat de taal van Ugarit weergeeft. In de lezing zal een kort overzicht van de belangrijkste facetten worden gegeven

  1. Frans Wiggermann Bestuurlijke mededelingen uit de Late Bronstijd (ca 1230-1184 v. Chr.)
    Aan het eind van de Late Bronstijd werd het westen van het Assyrische rijk bestuurdT04-02 1200 dpiBdoor de groot-vizier Ili-padâ. Een van zijn verblijfplaatsen was het grensfort Sabi Abyad, opgegraven door een Leids team onder leiding van Prof. Dr. Peter Akkermans. De ruim 400 spijkerschriftteksten die daarbij aan het licht kwamen vormen het onderwerp van deze bijdrage.

 

 

 

  1. Lucinda Dirven Palmyra, Dura-Europos, Apamea: verleden, heden, toekomst
    Het rijke archeologische erfgoed van Syrië heeft enorm te lijden onder de huidigepalmyraBburgeroorlog. Van de steden uit de Romeinse periode, hebben vooral Palmyra, Dura-Europos en Apamea onherstelbare schade opgelopen. In deze lezing laat ik de gebeurtenissen uit de afgelopen jaren kort de revue passeren en zal ingaan op het hoe en waarom van de vernielingen. Ik besluit met de vraag wat wij als historici zouden kunnen doen om dit erfgoed voor het nageslacht te bewaren.

  1. Karel Innemee Syrians and their material culture in Egypt: the case of Deir al-Surian
    Probably around 800 CE a group of Syriac monks settled down in the Monastery of theIMG_8251BVirgin of Anba Bishoi (as it was called then). After a disastrous raid by nomads they helped the Coptic monks restoring and expanding the monastery and in the centuries to follow they would leave a lasting cultural imprint on the monastery, that became better known under the name Deir al-Surian. A library of impressive size and importance was set up, and the church dedicated to the Holy Virgin was re-decorated with a set of important mural paintings and a new sanctuary, decorated with stucco-work by Syrian artisans, was constructed.
    The cohabitation of Syriac and Coptic monks in this monastery illustrates the theological compatibility of both communities, but in their decorative and pictorial arts interesting differences can be witnessed. In this presentation the speaker shows how Syriac culture made its contribution to Christian art in Egypt.

  1. Mat Immerzeel The Qalamun. Reconstructing the Late Antique and Early Byzantine landscape between Damascus, Homs, and Palmyra
    The mountainous area to the north of Damascus, known as the Djebel Qalamūn, hasMonastery of St Thomas SaydnayaBlong been a Christian stronghold in Syria. Although the churches and monasteries of cities such as Saydnaya and Ma῾alula were largely modernized in the 1860s, one still recognizes architectural elements from the Early Byzantine and medieval periods. If the reconstruction of the Christian religious landscape in this area is still in its infancy, it is clear that it hides another, no less fascinating layer dating back to the Roman era or earlier. The main focus is on the transitional period, when temples were transformed into churches, and on the key position of the Monastery of Our Lady in Saydnaya as one of the most important pilgrim’s attractions in the Middle East. Since the region did not escape from the devastating effects of the Syrian war, the present situation will also be elucidated.

Het ‘Evangelie van de vrouw van Jezus’: de geschiedenis van een vervalsing

Woensdag 13 april 2016

Prof. Dr. Jan van der Vliet  (Koptisant, Opleiding Egyptische taal en cultuur, OCMW, Universiteit Leiden)

Tijdens een internationaal Koptologisch congres dat in september 2012 in Rome plaatsvond presenteerde een Amerikaanse collega, Prof. Karen King van Harvard Divinity School, een sensationele vondst: een papyrus met een fragment van een Koptische tekst waarin Jezus tot zijn leerlingen spreekt over “mijn vrouw” en zegt dat hij “met haar verkeert”.

kopt

Een goed georkestreerde publiciteitscampagne zorgde ervoor dat het nieuws van deze ontdekking direct over de hele wereld werd verspreid. Helaas bleek de tekst al snel een vervalsing. Deze lezing gaat over de wetenschappelijke achtergronden van deze vervalsing: wat behelst de papyrus precies en wat maakt het interessant met juist zo’n document naar buiten te treden?

Landelijke studiedag: “Herodotus en het Perzische Rijk”

De jaarlijkse studiedag gaat door op zaterdag 19 maart 2016 in Zwolle.

Programma Voormiddag (leden):
10:30 – 11:00 uur: ontvangst met koffie
11:00 – 12:00 uur: Algemene Ledenvergadering
12:00 – 13:00 uur: Lunch

Programma Namiddag (leden en niet-leden)

13:00 – 13.55 uur: Dr. Wouter Henkelman (École Pratique des Hautes Études – mondes élamites et achéménides), Herodotus’ rationalisatie van orale motieven: Smerdis en de Apis, Darius en Cambyses.
14:00 – 14:40 uur: Prof. dr. Olaf Kaper (Universiteit Leiden), Het verdwenen leger van Cambyses in de Egyptische woestijn (Hdt. III 25-26). De opstand van Petubastis IV in 522 v. Chr. en de opgravingen in de Dakhla Oase
14:40 – 15:00 uur: Pauze
15:00 – 15.40 uur: Dr. Caroline Waerzeggers (Universiteit Leiden), De Babylonische opstand tegen Xerxes (484 v.Chr.).
15.45 – 16:25 uur: Prof. dr. Karel van der Toorn (Universiteit van Amsterdam), De lange arm van Artaxerxes I (465-404) in Elephantine en Juda.

Meer informatie kan je vinden op de website van Ex Oriente Lux Nederland

Lezing: 16 maart 2016

Vroege oriëntalisten: Florent Mols en Jacob Jacobs in Egypte en de Levant (1838-1839)

Dr. Eugène Warmenbol (Université libre de Bruxelles)

« Jacob Jacobs nous a rapporté de son voyage en Orient plusieurs souve-nirs », schrijft een kunstcriticus in 1847. « Ces toiles offrent toutes les quali-tés que nous avons déjà constatées dans cet artiste. Mais nous n’osons ex-primer notre avis sur l’étrangeté de cette nature orientale, et nous ne pou-vons la juger par conséquent ».

Jacob Jacobs is, samen met zijn reisgezel, en stadsgenoot Florent Mols, de eerste, in België, die het « oriëntalisme » bedrijft. Hij wordt één van de besten in het genre; tot aan zijn dood in 1879 geeft hij les in « landschaps-schildering » aan de Academie van Antwerpen.

Onze lezing zal de nadruk leggen op de tekeningen uit twee schets-boeken die Jacob Jacobs tijdens zijn reis naar en in de Oriënt gebruikte, meer in het bijzonder tijdens de afdaling van de Nijl in februari-april 1839, schetsboeken recent herondekt ter gelegenheid van hun openbare verkoop in Parijs. Zoals Théophile Gautier het stelde: « s’astreindre à noter quoti-diennement ce qui se déroule sous les yeux » scherpt de blik, en sterkt het geheugen, wanneer die schetsen uiteindelijk, in het atelier, uitgewerkt worden tot grotere doeken. Zoals we aan de hand van een zeldzaam zicht op de Ramessidische stelae van Djebel Silsileh zullen kunnen aantonen, kan dat geheugen wel eens falen.

Het oriëntalistische landschap wordt bij Jacob Jacobs, maar ook bij Florent Mols, zeer beschrijvend beneol2aderd, haast literair, zoals ook bij een David Roberts of een William Müller, kunstenaars die onze Antwerpenaren in Egypte ontmoetten. Reizigers waren toen nog niet zo talrijk op de Nijl, en vormden een echte en hechte gemeenschap.

De mecenas van de twee schilders, Charles Stier d’Aertselaer, ook voor-aanstaand lid van de « Academie d’Archéologie d’Anvers » kocht tijdens de reis een aantal oudheden, o.a. een dodenpapyrus uit de XXIste dynastie, die in 1848 reeds aan de Stadsbibliotheek van Antwerpen geschonken werd. De « oudste » papyrus in Belgisch openbaar bezit…

Lezing: 10 februari 2016

Fenicische kunst: nieuwe vondsten en inzichten

Prof. Dr. Eric Gubel – KMKG & VUB

MSI, lokaal 1.28

Op basis van de nieuwste vondsten en bevindingen wordt ingegaan op de karakteristieken van enkele kunsttakken van de Fenicische beschaving die in het preklassieke verleden grote faam genoten tot in het Mediterrane Europa toe.

Handelsactiviteiten werkten een intense  wisselwerking in de hand tussen de steden op de Fenicische kust met Egypte, de Egeïsche wereld en de Bijbelse buurlanden die tot uitdrukking komt in de kunst. Architectuur en beeldhouwkunst, de productie van artefacten in (edel)metaal,  de ivoorbewerking, glas- en zegelkunst van de IJzertijden I en II komen allen aan bod.

Tevens wordt aandacht besteed aan producties die zich vooral op een vrouwelijke consumentenniche richtten.  De recente identificatie van enkele  specifieke vormen uit het repertoire van vaatwerk in steen en aardewerk  legt een verrassend Nachleben bloot in de islamitische wereld.

Als afsluiting wordt aan hand van meerdere voorbeelden een continuïteit geïllustreerd van voorouderlijke tradities  die in de Perzische Periode (IJzertijd III) voortleven, een fase die vaak onterecht als een stijlbreuk met het verleden wordt beschouwd.

KUL 12022016

Bezoek Europalia Anatolia

UPDATE: Wegens onvoldoende inschrijvingen zal het bezoek aan de Anatolië tentoonstelling niet doorgaan.

 

Op 13 december 2015 bezoeken we de tentoonstelling Anatolia in Bozar.

Om 14u30 start de rondleiding onder begeleiding van een gids.

De toegangsprijs bedraagt 14 EUR voor leden en 17 EUR voor niet-leden. Inschrijven kan via dit formulier.

 

4034673

Phoenix 60, 2-3

Het nieuwe nummer van Phoenix is aangekomen en zal verstuurd worden naar de leden.

In dit nummer:

  • M. DIJKSTRA, Jachtverhalen bij de Hoerrieten, in Ugarit en Oud-Israël.
  • R. VAN WALSEM, Jachticonografie in de elite graven van het Oude Rijk in Egypte.

60 2-3 voorwoord

Agenda November

Ex Oriente Lux

Woensdag 18 november 2015 – Oost Tegen West

Egyptologica Vlaanderen

Vrijdag 6 november 2015  – Jaarlijkse Jan Quaegebeur Lezing: Dr. Peter Der Manuelian

Zaterdag 7 november 2015 – Studiedag “Djehoetihotep. 100 jaar opgravingen in Egypte

Dinsdag 17 november 2015 – Stempelzegels in context: het gebruik van zegels in de regio’s Qaw en Balat

Nederlands Klassiek Verbond

Dinsdag 10 november 2015 – De commerciële kracht van Alexander de Grote in de Vlaamse wandtapijtkunst en -nijverheid van de 16de en 17de eeuw

 

 

Tell Balata (Sichem): van historische stad tot archeologisch erfgoed

Lezing op woensdag 16 december 2015

Dr. Gerrit van der Kooij (gepens. Universitair Hoofddocent, Universiteit Leiden, Faculteit Archeologie)

Na vier jaar werk is in 2014 het Tell Balata Archeologisch Park project, gefinancierd door Nederlandse Ontwikkelingshulp, afgerond. Tell Balata ligt bij de Palestijnse stad Nablus en het project werd uitgevoerd door het Palestijnse Departement van Oudheden en Cultureel Erfgoed, de Universiteit van Leiden (Faculteit Archeologie) en UNESCO.

In 1903 werd deze tell met het historisch Sichem (en Sikma), gelegen tussen de bergen Ebal en Gerizim, geïdentificeerd, waarna in 1913 intensieve opgravingen volgden. Eerst door Duitsers, o.l.v. Ernst Sellin, met een Nederlands aandeel van de Assyrioloog en historicus (de Liagre) Böhl en sinds 1957 door Amerikanen (tot 1973).

Belangrijk resultaat vormen o.a. de indrukwekkende resten van de Midden-Bronstijdstad, maar toeristisch van belang is steeds de grote fort-tempel met terras en opstaande stenen, vanwege vermeende associatie met Bijbelse gebeurtenissen. De Palestijnse Autoriteit isimage001 sinds 1994 stapvoets bezig de verkregen verantwoordelijkheid voor het rijke archeologischë erfgoed om te zetten in o.a. rehabilitatie van verwaarloosde monumenten, en zo ook de lokale bevolking bewust te maken van de betekenis van deze belangrijke historische restanten – ook voor haar eigen identiteit.

Het ‘Tell Balata Archeologisch Park’ project is daarvan een uitzonderlijk voorbeeld, met evaluatie van het oude onderzo
ek, nieuw opgravingswerk met bijzondere resultaten, en allerlei publieksgerichte activiteiten, zoals de ontsluiting van archeologische informatie en discussies, stichten van een bezoekerscentrum, lessen voor schoolkinderen, en betrekken van de lokale bevolking bij wat er met ‘hun’ ruïneheuvel gebeurt. Ook het bevorderen van toerisme is een onderdeel van het project.